به گزارش پایگاه خبری مدیریت شهری کرج، در فرهنگ شهر و شهرنشيني، حاشيه نشيني تا حدود زيادي مترادف با مفاهيمي چون زاغه نشيني به كار برده شده است.
اين پديده اختصاص به عصر فعلي نداشته و ريشه در ادوار و اعصار گذشته دارد و اين پديده هم در كشورهاي توسعه يافته و هم در كشورهاي در حال توسعه وجود داشته و دارد.
این معضل به گونه ای تعریف شده است که ساليانه مبالغ گزافي بابت مقابله با اين پديده و عوارض ناشي از آن هزينه می شود.
پديده حاشيه نشيني در کلانشهرها تا حدود زيادي ريشه در مهاجرت و عوامل دافعه و جاذبه روستايي- شهري دارد. فقدان و كمبود امكانات رفاهي و خدماتي در مناطق روستايي و شهرهاي كوچك فرآيند مهاجرت را تشديد كرده و حاشيه نشيني پديدار شده است.
با توجه به اینکه فقر و مشكلات اقتصادي از علل بسيار مهم در ايجاد حاشيه نشيني است؛ هر روز تیتر های مختلفی را در این خصوص در سایتهای خبری ،خبرگزاری ها و روزنامه ها شاهد هستیم که این امر ناشی از تبعات این معضل بزرگ است.
در خصوص رفع این معضل شهرداری کرج نيز تلاش هاي زيادي داشته كه اين امر به تنهايي كافي نيست.
وجود منطقه بندی های جدید، توزیع عدالت در کلانشهرها را افزایش می دهد
در واقع يک سوم جمعيت کرج را جمعيت مهاجر تشکيل مي دهند که نسبت جرايم آنان، درصد قابل ملاحظه اي را نشان مي دهد و اين نشان دهنده اهميت و همبستگي بالاي مهاجرت و حاشيه نشيني با گسترش جرم است.
بدين ترتيب با گسترش فيزيکي و اجتماعي شهرها و تبديل شدن آنها به مراکز ناهمگن اجتماعي و فرهنگي، ميزان ناهنجاري هاي شهري به ويژه در نواحي حاشيه اي شهرها افزايش يافته است.
محيط اجتماعي و مسکوني نامناسب با ساختارهاي نامناسب شغلي و ناکامي اجتماعي و فقر اقتصادي، زمينه را براي بروز آسيب هاي شهري و رشد بي رويه ناهنجاري ها فراهم مي آورد.
ناهنجاري هاي اجتماعي به لحاظ از بين رفتن ارزش هاي انساني در حاشيه شهرها سريع تر پرورش يافته و اعمالي چون؛ دزدي، اعتياد، قاچاق و فحشا در اين اماکن بيش از متن اصلي شهر ديده مي شود.
در واقع بوجود آمدن مناطق جدید از سوی شهرداری صرفا برای برقرای عدالت است. اگر منطقه فردیس به دو منطقه 3و 10مجزا شده است و یا منطقه 11 و 12 به مناطق دیگر شهرداری کرج افزوده شده است؛ صرفا جهت توزیع عدالت و بهره مندی تمامی افراد از امکانات رفاهی شهری است.
آسيب شناسان اجتماعي، زنگ خطر حاشیه نشینی را به صدا در آورده اند
شروع حاشيه نشيني در ايران را مي توان در دهه هاي نخستين قرن حاضر و به خصوص دهه 1340 دانست، يعني زماني که گسترش تاسيسات شهري و شبکه هاي ارتباطي و همچنين افزايش درآمد حاصل از نفت، موجب رونق شهرها و ايجاد جاذبه هاي شهري شد و از سوي ديگر اصلا حات ارضي و مکانيزاسيون، دامنه هاي روستايي را تشديد کرد.
آسيب شناسان اجتماعي زنگ خطر را به صدا درآورده اند. فقر، تنگدستي، بيکاري و احساس بي هويتي اين مناطق را به جرم خيزترين مناطق شهري بدل کرده است.
از آن جا که خصوصيت ذهني ساکنان مناطق حاشيه نشين کاملا متاثر از محيط زندگي آنهاست فرد حاشيه نشين معمولا خصوصيات اخلاقي و ارزشي منحطي دارد از اين رو به آساني جذب فساد، بزهکاري، جرم و جنايت، فسق و فجور، شرکت در فعاليت هاي مخفي مواد مخدر مي شود.
در واقع حاشيهنشينان اغلب درگير نيازهاي فيزيولوژيك خود و همچنين مسايل اوليهاي چون امنيت و مسكن ميباشند و بيشتر مسايل مربوط به مناطق حاشيهاي نيز ناشي از همين نيازهاي آنهاست و برخي ديگر نيز با سوءاستفاده از موقعيت حاشيهنشينان در پي كسب منافع مادي هستند و خود را در كنار حاشيهنشينان ساكن مينمايند.
تنها تفاوت آن در كشورهاي توسعه يافته با كشورهاي در حال توسعه، از حيث ريشه هاي تاريخي به وجود آورنده آن و رفتار كالبدي و اجتماعي آن مي باشد.
وحدت و همدلي بين مردم و مسوولين؛ عامل اصلي در ايجاد امنيت و آرامش در کلانشهر کرج
شهردار کرج در گفتگو با خبرنگار ما با بيان اين که شهر کرج، جمعيت حاشيه نشين زيادي را در اطراف خود جاي داده است افزود: علي رغم جمعيت حاشيه نشين زيادي که در اطراف استان البرز به چشم مي خورد، اما امکانات لازم از نظر آموزشي، خدمات، رفاهي، بهداشتي براي آنها در نظر گرفته نشده است.
سید علی آقازاده واقع شدن چهارزندان در سطح استان البرز و سکونت حدودا 100 هزار خانواده زنداني در اين استان را در دامن زدن مشکلا ت در کرج موثر توصيف کرد .
وي در پايان تدبير مسئولين در اداره استان البرز و وحدت و همدلي بين مردم و مسوولين را عامل اصلي در ايجاد امنيت و آرامش در کلانشهر کرج دانست و اظهار کرد: مسئولان کرجی در هر درجه سازماني که باشند، خدمت رساني به مردم را بايد هدف تمام فعاليت هاي خود قرار دهند.
اسماعيل قرايي مقدم، جامعه شناس، با بيان اين که جامعه شناسان حاشيه هاي شهرها را محل هايي جرم خيز مي دانند اظهار مي دارد: در آنها بافت فرهنگي يک دست نيست و ساکنان آن به انواع و اقسام آسيب هاي اجتماعي مي توانند روي بياورند.
به گفته وي اين مردم از درآمد اقتصادي پائيني برخور دارند و بيشتر به کارهاي اقتصادي غير مولد مشغول اند و جمعي از آنها نيز کارگرند.
وي در ادامه تصريح مي کند: «کرج به عنوان ضربه گير تهران، در حال تبديل شدن به يک شهرحاشيه نشين بزرگ است.
قرايي مقدم تاکيد مي کند: «حاشيه نشيني در همه جاي دنيا وجود دارد اما درجهان سوم بيشتر است. اگر حاشيه نشيني کنترل نشود، مي تواند بسيار خطرناک باشد.
به هر روي افزايش پديده اي به نام حاشيه نشيني اتفاقي است به نام مهاجرت، به همين دليل بايد در کنار تمرکز زدايي و ايجاد فرصت براي استان هاي مهاجر فرصت تنها راهي که مي ماند کنترل حاشيه نشيني است.
براي حل اين معضل و رسيدن به نتيجه مطلوب از سوي کارشناسان امر، راهکارهايي ارائه شده که توجه به آنها مي تواند در کاهش حاشيه نشيني و در نتيجه بزهکارهاي حاصل از اين مشکل هميشگي شهرهاي بزرگ تاثير به سزايي داشته باشد.
از جمله اين راهکارها مي توان بر تقويت عمران روستايي و توجه به نيازهاي اين قشر از جامعه و جلوگيري از مهاجرت آنها به حاشيه شهرها، بالا بردن سطح مهارت فني روستائيان، ايجاد شهرهاي کوچک صنعتي در مناطق روستايي و ايجاد اشتغال سازنده به منظور جذب نيروي فعال، تلاش در جهت بهبود توسعه روستاها، ايجاد مسکن ارزان قيمت توسط دولت و اختصاص حداقل امکانات به محدوده حاشيه اي شهرها، ايجاد شوراها و انجمن ها متشکل از معتمدين حاشيه نشين براي حل مشکلات حاشيه نشينان، بازديد مستمر مسئولان از مناطق حاشيه نشين و شنيدن سخنان و خواسته هاي آنها و سعي در برطرف کردن نيازهايشان اشاره كرد.
نويسنده : محبوبه بابايي
اين پديده اختصاص به عصر فعلي نداشته و ريشه در ادوار و اعصار گذشته دارد و اين پديده هم در كشورهاي توسعه يافته و هم در كشورهاي در حال توسعه وجود داشته و دارد.
این معضل به گونه ای تعریف شده است که ساليانه مبالغ گزافي بابت مقابله با اين پديده و عوارض ناشي از آن هزينه می شود.
پديده حاشيه نشيني در کلانشهرها تا حدود زيادي ريشه در مهاجرت و عوامل دافعه و جاذبه روستايي- شهري دارد. فقدان و كمبود امكانات رفاهي و خدماتي در مناطق روستايي و شهرهاي كوچك فرآيند مهاجرت را تشديد كرده و حاشيه نشيني پديدار شده است.
با توجه به اینکه فقر و مشكلات اقتصادي از علل بسيار مهم در ايجاد حاشيه نشيني است؛ هر روز تیتر های مختلفی را در این خصوص در سایتهای خبری ،خبرگزاری ها و روزنامه ها شاهد هستیم که این امر ناشی از تبعات این معضل بزرگ است.
در خصوص رفع این معضل شهرداری کرج نيز تلاش هاي زيادي داشته كه اين امر به تنهايي كافي نيست.
وجود منطقه بندی های جدید، توزیع عدالت در کلانشهرها را افزایش می دهد
در واقع يک سوم جمعيت کرج را جمعيت مهاجر تشکيل مي دهند که نسبت جرايم آنان، درصد قابل ملاحظه اي را نشان مي دهد و اين نشان دهنده اهميت و همبستگي بالاي مهاجرت و حاشيه نشيني با گسترش جرم است.
بدين ترتيب با گسترش فيزيکي و اجتماعي شهرها و تبديل شدن آنها به مراکز ناهمگن اجتماعي و فرهنگي، ميزان ناهنجاري هاي شهري به ويژه در نواحي حاشيه اي شهرها افزايش يافته است.
محيط اجتماعي و مسکوني نامناسب با ساختارهاي نامناسب شغلي و ناکامي اجتماعي و فقر اقتصادي، زمينه را براي بروز آسيب هاي شهري و رشد بي رويه ناهنجاري ها فراهم مي آورد.
ناهنجاري هاي اجتماعي به لحاظ از بين رفتن ارزش هاي انساني در حاشيه شهرها سريع تر پرورش يافته و اعمالي چون؛ دزدي، اعتياد، قاچاق و فحشا در اين اماکن بيش از متن اصلي شهر ديده مي شود.
در واقع بوجود آمدن مناطق جدید از سوی شهرداری صرفا برای برقرای عدالت است. اگر منطقه فردیس به دو منطقه 3و 10مجزا شده است و یا منطقه 11 و 12 به مناطق دیگر شهرداری کرج افزوده شده است؛ صرفا جهت توزیع عدالت و بهره مندی تمامی افراد از امکانات رفاهی شهری است.
آسيب شناسان اجتماعي، زنگ خطر حاشیه نشینی را به صدا در آورده اند
شروع حاشيه نشيني در ايران را مي توان در دهه هاي نخستين قرن حاضر و به خصوص دهه 1340 دانست، يعني زماني که گسترش تاسيسات شهري و شبکه هاي ارتباطي و همچنين افزايش درآمد حاصل از نفت، موجب رونق شهرها و ايجاد جاذبه هاي شهري شد و از سوي ديگر اصلا حات ارضي و مکانيزاسيون، دامنه هاي روستايي را تشديد کرد.
آسيب شناسان اجتماعي زنگ خطر را به صدا درآورده اند. فقر، تنگدستي، بيکاري و احساس بي هويتي اين مناطق را به جرم خيزترين مناطق شهري بدل کرده است.
از آن جا که خصوصيت ذهني ساکنان مناطق حاشيه نشين کاملا متاثر از محيط زندگي آنهاست فرد حاشيه نشين معمولا خصوصيات اخلاقي و ارزشي منحطي دارد از اين رو به آساني جذب فساد، بزهکاري، جرم و جنايت، فسق و فجور، شرکت در فعاليت هاي مخفي مواد مخدر مي شود.
در واقع حاشيهنشينان اغلب درگير نيازهاي فيزيولوژيك خود و همچنين مسايل اوليهاي چون امنيت و مسكن ميباشند و بيشتر مسايل مربوط به مناطق حاشيهاي نيز ناشي از همين نيازهاي آنهاست و برخي ديگر نيز با سوءاستفاده از موقعيت حاشيهنشينان در پي كسب منافع مادي هستند و خود را در كنار حاشيهنشينان ساكن مينمايند.
تنها تفاوت آن در كشورهاي توسعه يافته با كشورهاي در حال توسعه، از حيث ريشه هاي تاريخي به وجود آورنده آن و رفتار كالبدي و اجتماعي آن مي باشد.
وحدت و همدلي بين مردم و مسوولين؛ عامل اصلي در ايجاد امنيت و آرامش در کلانشهر کرج
شهردار کرج در گفتگو با خبرنگار ما با بيان اين که شهر کرج، جمعيت حاشيه نشين زيادي را در اطراف خود جاي داده است افزود: علي رغم جمعيت حاشيه نشين زيادي که در اطراف استان البرز به چشم مي خورد، اما امکانات لازم از نظر آموزشي، خدمات، رفاهي، بهداشتي براي آنها در نظر گرفته نشده است.
سید علی آقازاده واقع شدن چهارزندان در سطح استان البرز و سکونت حدودا 100 هزار خانواده زنداني در اين استان را در دامن زدن مشکلا ت در کرج موثر توصيف کرد .
وي در پايان تدبير مسئولين در اداره استان البرز و وحدت و همدلي بين مردم و مسوولين را عامل اصلي در ايجاد امنيت و آرامش در کلانشهر کرج دانست و اظهار کرد: مسئولان کرجی در هر درجه سازماني که باشند، خدمت رساني به مردم را بايد هدف تمام فعاليت هاي خود قرار دهند.
اسماعيل قرايي مقدم، جامعه شناس، با بيان اين که جامعه شناسان حاشيه هاي شهرها را محل هايي جرم خيز مي دانند اظهار مي دارد: در آنها بافت فرهنگي يک دست نيست و ساکنان آن به انواع و اقسام آسيب هاي اجتماعي مي توانند روي بياورند.
به گفته وي اين مردم از درآمد اقتصادي پائيني برخور دارند و بيشتر به کارهاي اقتصادي غير مولد مشغول اند و جمعي از آنها نيز کارگرند.
وي در ادامه تصريح مي کند: «کرج به عنوان ضربه گير تهران، در حال تبديل شدن به يک شهرحاشيه نشين بزرگ است.
قرايي مقدم تاکيد مي کند: «حاشيه نشيني در همه جاي دنيا وجود دارد اما درجهان سوم بيشتر است. اگر حاشيه نشيني کنترل نشود، مي تواند بسيار خطرناک باشد.
به هر روي افزايش پديده اي به نام حاشيه نشيني اتفاقي است به نام مهاجرت، به همين دليل بايد در کنار تمرکز زدايي و ايجاد فرصت براي استان هاي مهاجر فرصت تنها راهي که مي ماند کنترل حاشيه نشيني است.
براي حل اين معضل و رسيدن به نتيجه مطلوب از سوي کارشناسان امر، راهکارهايي ارائه شده که توجه به آنها مي تواند در کاهش حاشيه نشيني و در نتيجه بزهکارهاي حاصل از اين مشکل هميشگي شهرهاي بزرگ تاثير به سزايي داشته باشد.
از جمله اين راهکارها مي توان بر تقويت عمران روستايي و توجه به نيازهاي اين قشر از جامعه و جلوگيري از مهاجرت آنها به حاشيه شهرها، بالا بردن سطح مهارت فني روستائيان، ايجاد شهرهاي کوچک صنعتي در مناطق روستايي و ايجاد اشتغال سازنده به منظور جذب نيروي فعال، تلاش در جهت بهبود توسعه روستاها، ايجاد مسکن ارزان قيمت توسط دولت و اختصاص حداقل امکانات به محدوده حاشيه اي شهرها، ايجاد شوراها و انجمن ها متشکل از معتمدين حاشيه نشين براي حل مشکلات حاشيه نشينان، بازديد مستمر مسئولان از مناطق حاشيه نشين و شنيدن سخنان و خواسته هاي آنها و سعي در برطرف کردن نيازهايشان اشاره كرد.
نويسنده : محبوبه بابايي