• ۲ اردیبهشت ۱۳۹۴ - ۱۰:۰۵
  • کد مطلب: kamnanews-24079
مروری بر سند چشم انداز توسعه

سند چشم انداز توسعه با پیش بینی و ارزیابی های دقیق نیازهای کشور و برای افق آینده توسط برنامه ریزان کشوری تدوین می شود؛ با تکیه بر مولفه های این طرح مسیر رسیدن به اهداف کلان مشخص می شود؛ این طرح در کشورمان در ۱۳ آبان ۱۳۸۲ به عنوان مبنای سیاست‌های کلی چهار برنامه‌ی پنج‌ساله‌ی کشور از سال ۱۳۸۴ تا سال ۱۴۰۴ از سوی رهبر انقلاب اسلامی به رؤسای قوای سه‌گانه‌ی کشور و مجمع تشخیص مصلحت نظام ابلاغ گردید.

" سیزدهم آبان‌ماه مصادف است با سالروز ابلاغ سند چشم‌انداز جمهوری اسلامی ایران در افق ۱۴۰۴ هجری شمسی. این سند در ۱۳ آبان ۱۳۸۲ به عنوان مبنای سیاست‌های کلی چهار برنامه‌ی پنج‌ساله‌ی کشور از سال ۱۳۸۴ تا سال ۱۴۰۴ از سوی رهبر انقلاب اسلامی به رؤسای قوای سه‌گانه‌ی کشور و مجمع تشخیص مصلحت نظام ابلاغ گردید. مهم‌ترین سند بالادستی نظام جمهوری اسلامی ایران از آن رو اهمیت دارد که دولت‌ها همواره باید نسبت به تطابق برنامه‌های خود با اهداف آن دقت داشته باشند. دکتر محمدجواد ایروانی، استاد دانشگاه و عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام در یادداشتی به بررسی کارکردهای سند چشم‌انداز ۲۰ ساله و راه‌های تحقق آن پرداخته است. چشم‌انداز یک سند بالادستی و کلان است که تصویری واقع‌نگرانه، مطلوب و مورد انتظار از آینده را ترسیم می‌کند. از آن‌جا که سند چشم‌انداز در پی ترسیم یک فضای آرمانی است، تبدیل آن به یک عمل جامع و مجموعه انتظارات متقابل حاکمیت و مردم نیازمند طی مراحلی است که در نهایت، این مراحل به طراحی یک نقشه‌ی راه منتهی شود."
 
به گزارش پایگاه خبری مدیریت شهری کرج، آنچه سند چشم انداز را به موضوعی مهم و کارآمد تبدیل می کند و به نوعی موجب موفقیت آن می شود، رسیدن به مولفه هایی است که با تحقق آن  تدوین نقشه و الگویی که دستیابی به اهداف خرد و کلان جامعه را تضمین می کند، ممکن می شود.
 
باید اذعان داشت، در صورتیکه سند چشم بتواند در عرصه‌ ها دیده شده عملکرد و خروجی قابل قبول داشته باشد و یا به تعبیری دیگر با ارزش های کارکردی و مطلوب منطبق باشد، بی شک می توان به تحقق اهداف چشم‌انداز  طی یک فرایند صحیح امیدوار بود همانگونه که طرح چشم انداز جمهوری اسلامی ایران به اهتمام مسئولان نظام مسیر موفقی را در اجرایی شدن طی کرده است. طراحی و تدوین سند چشم انداز از مهمترین و کاربردی ترین برنامه هایی است که باید در اولویت همه دستگاه ها و نهادهایی که مسئولیت " اجرا" را عهده دار است، قرار گیرد. سند چشم انداز با شناسایی و ارزیابی نقاط قوت و ضعف جامعه همچنین بررسی و شناخت تهدیدها و فرصتها، ماموریت دستگاه و سیستم خود را در قالب الگو و یا مسیر راه (plan ( مشخص می کند و به تبع آن رسیدن به " هدف " با معیارها و شاخص های لازم و ضروری را مهیا می کند.
 
با توجه به اینکه همه تصمیمات اتخاذ شده در بدنه سیستم های اجرایی با پیچیدگی های خاصی همراه می باشد، نیاز است همه اقدامات مبتنی با برنامه ریزی و سیاستگذاری های کارآمد در مدار اجرا قرارگیرد. این برنامه ها در سه بخش کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت تبیین و تنظیم می شود. نقش سند چشم انداز در برنامه های بلند مدت به نحو قابل قبولی قابل تعریف است باید عنوان کرد در این میان تنظیم اسناد راهبردی از اهمیت بسیار بالایی برخوردار هستند؛ این اسناد همانگونه که کارشناسان به آن معتقدند باید به ‌اندازه کافی کارآمد و از چهارچوب فکری قوی به منظور تحقق اهداف پیش بینی شده برخوردار باشد؛ چرا که با داشتن این رویکرد و عمل به این سند است که می تونیم مشخص کنیم به عنوان مثال تا یکسال دیگر کجا قرار داریم و تا رسیدن هدف چقدر فاصله داریم. همچنین با حرکت در این مسیر است که استراتژی های جدیدی برای کوتاه شدن مسیر رسیدن به هدف نیز تعریف خواهد شد.
 
از موارد مهمی که باید در تدوین سند چشم انداز توسعه مهم و حیاتی قلمداد می شود، داشتن نگاه واقع بینانه به طرح است، بر اساس آنچه در تعاریف آمده است، " مهمترین کارکرد اسناد راهبردی در یک نظام پیچیده ایجاد همسویی است؛ محققان برای تبیین مفهوم همسویی از استعاره‌ی مسابقه‌ی قایقرانی استفاده کرده‌اند که چگونه اجرای تاکتیک های جداگانه از سوی هر پاروزن، علی‌رغم توانمندی هر کدام از اعضای تیم در نهایت منجر به شکست شده است. نقش ‌آفرینان عرصه‌ی دولت ‌ها نیز همانند پاروزنان قایق هستند. زمانی می­‌توان انتظار موفقیت داشت که تلاش‌های آن‌ها هم راستا باشد."
 
طبق آنچه در گذشته در خصوص طرح چشم انداز توسعه کرج مطرح شده است، شهرداری کرج از طریق معاونت برنامه‌ریزی و توسعه، تدوین سند چشم‌انداز بیست ساله شهر کرج را در دستور کار خود قرار داده است. کارشناسان طرح با همکاری و همراهی مدیران و کارکنان شهرداری کرج و اعضای شورای اسلامی شهر ، تدوین چشم‌انداز شهر کرج در افق 1414 را از طریق بررسی اسناد فرادست شهر کرج، برگزاری جلسات طوفان ذهنی با مدیران شهری، بررسی، تحلیل و پیمایش وضعیت موجود و نیز برنامه‌های توسعه مورد نظر شهر کرج، انجام خواهند شد. این برنامه بلندمدت (20 ساله) و به صورت راهبردی بوده و متعاقباً برنامه کوتاه‌مدت و میان‌مدت در قالب برنامه عملیاتی 5 ساله اول شهرداری کرج (1394-1398) با توجه به سند چشم‌انداز  بیست ساله شهر کرج، تدوین و در اختیار مدیران شهری قرار خواهد گرفت.
 
برنامه راهبردی مذکور که در راستای پیشنهادات طرح جامع به منظور بهبود وضعیت مدیریت شهری در دست تهیه است، می‌تواند تحولي سازنده در مديريت شهر کرج ايجاد کند. پايش مستمر تحولات، تشخيص دقيق و مستند وضعيت موجود (براساس نظام اطلاعات جغرافيايي بهنگام)، تشخيص وضعيت مطلوب (چشم‌انداز و اهداف) و تعيين مسير حركت از موجود به مطلوب (راهبردها و سياست‌ها) و مداخله و پايش مجدد، فرآيندي است كه مديريت توسعه بايد خود را براي انجام آن تجهيز كند.